Engadin, van steen/ijs naar water: zand. Werk in uitvoering 2024-heden
Tekening uit schetsboek 2024, Morteratch gletsjer. Pontresina, Engadin, Zwitserland
Uit schetsboek 2024. Gletsjermond Morteratsch gletsjer, Pontresina, Engadin, Zwitserland
Research op locatie voor het drieluik naar de samenhang en invloed op het landschap in de bergen en gletsjers van het Engadin in Zwitserland, het Noordzeestrand en de Algerijnse Sahara.
Als klein kind, eind jaren 60, kwam ik voor het eerst bij de Morteratsch gletsjer. Rotsblokken vanaf de 19e eeuw toonden het terugtrekken van de gletsjer. De markeringspunten lagen steeds verder uit elkaar naarmate wij dichter in onze tijd kwamen. Vanaf het pad moesten wij naar beneden klauteren om bij de gletsjermond te komen. Wij liepen de druipende, tikkende holte binnen. Een betoverende blauwe kilte waar de smeltrivier uit raasde.
Schrikbarend het besef dat vergeleken waar ik met mijn kinderen eind jaren 90 bij de gletsjermond stond (al een flink stuk verder lopen dan in mijn jeugd), het nu nog zeker een dik half uur lopen is naar deze voor mij magische plek. Ik moet via een houten brug over het kolkende smeltwater, en dan nog een heel eind stijl omhoog klimmen om de opening te zien waar de gletsjer van ijs in water overgaat. Het blauw is er nog wel, maar zwakjes. Van onder het ijs lopen is geen sprake meer. De gletsjer oogt ziek. Verzwakt. Grijs en grauw, sepia bestoven.
Terwijl ik op een rotsblok zit te tekenen en foto’s maak, hoor ik het kreunen en kraken van het ijs. Lawinetjes rollen naar beneden.
Een dal verder, in het Val Roseg, is een paar maanden voor ik aankom een aardverschuiving geweest. Ik kan niet meer naar de gletsjermond. Ik moet bovenover om de gletsjer te kunnen bekijken.
Morteratsch gletsjer met Saharazand
Gletsjers smelten niet alleen door temperatuurstijging, maar ook door over gewaaid Saharazand. Dit zand warmt de gletsjer extra op.
Door het ontdooien van de permafrost boven de 2500 m verdwijnt ook de verbinding tussen het ijs en de rotsblokken onderling. (Er zit meer water in een rotsblok dan in een wolk.) Aarde , rots -en ijsverschuivingen zijn het gevolg. En het opdrogen op termijn van een zoetwaterbron. Zonder gletsjers geen waterreservoir in de zomer tijdens droogte..
Beschermdekens tegen zonnewarmte van de Diavolezza gletsjer, zodat er op geskied kan blijven worden.
Uit schetsboek 2024. Gletsjermond, Morteratsch gletsjer, Pontresina, Engadin, Zwitserland